THIDEE.NL

Opvallende, leerzame en inspirerende onderwerpen uit onze wereld

blauwwater

Arbeidsmotivatie

 

Veel mensen komen in hun leven in een arbeidsrelatie terecht. Er bestaan nog wel wat misverstanden over wat mensen motiveerd bij het werken en het leveren van prestaties


Arbeidsmotivatie

Vaak wordt nog gedacht dat de motivatie tot werken evenredig is met de beloning; hard werken en veel inzet moet beloond worden, dus als mensen beter beloond worden, gaan ze harder werken en meer inzet tonen. Helaas blijkt deze relatie niet te bestaan. Ik heb wel eens gezegd dat de inzet van mensen omgekeerd evenredig is aan de beloning. Dit is niet helemaal waar, maar het omgekeerde is zeker niet waar. Wat motiveert mensen?


Vrije tijd

Bergen beklimmen, maratons lopen, zeilen, een tocht van weken maken naar het midden van Antarctica, het zijn voorbeelden van uitdagingen die mensen voor hun plezier aangaan. Het is afzien, lijden, het kost meestal geld in plaats van dat er mee wordt verdient. Iedereen kan in zijn eigen leven ook wel voorbeelden vinden van uitdagingen die je aan bent gegaan zonder dat daar een financieel belang bij was. Denk na over je drijfveer en de gevoelens die je er bij hebt gehad. Waarom doen mensen dit, waarom doe jij dit? Het is de uitdaging het overwinnen van problemen het verleggen van grenzen waar kennelijk heel veel voldoening aan wordt beleefd. Zou deze motivatie ook in het werk een rol kunnen spelen? Het antwoord is natuurlijk "ja", alleen blijkt dat deze rol veel groter is dan algemeen wordt gedacht.


Waardering voor eigen prestatie

Uit onderzoeken is gebleken wat we eigenlijk al weten. We waarderen dingen waar we ons voor hebben ingespannen, waar we tijd in hebben geïnvesteerd hoger in dan dingen die we gewoon gekocht hebben. U kunt dit terug horen in de talk van Dan Ariely uit 2012 op TEDtalks. Een voorbeeld dat wordt genoemd zijn de Ikea meubels.


Waardering door anderen

In dezelfde talk wordt ook de waarde van waardering door anderen getoond. Mensen krijgen de vraag taken uit te voeren tegen een bepaalde beloning. Vervolgens wordt de beloning per keer minder. Uit het onderzoek blijkt dat proefpersonen die zien dat hun inspanningen gewaardeerd worden nog tegen vele lagere beloning taken blijven uitvoeren dan proefpersonen die totaal niet gewaardeerd worden. Het opvallende is zelfs dat er relatief weinig waardering nodig is om mensen te motiveren. Het simpele feit dat een leidinggevende laat merken dat hij ziet wat zijn medewerkers doen blijkt al heel effectief.


Creativiteit

Als we de talk van Dan Pink bekijken, zien we dat beloning zelfs omgekeerd werkt bij creatieve processen. Mensen die een opdracht kregen dat met creatief denken te maken had, presteerden slechter naarmate de beloning die er tegenover stond hoger was. Bij eenvoudige taken waar creatief denken geen rol speelt, maar waar alleen maar energie hoeft te worden geleverd, kan een beloning effect hebben. Maar zodra creativiteit mee gaat spelen kan het dus zelfs contra productief werken. Hoewel hij niet op de oorzaak ingaat, zou de oorzaak kunnen zijn dat we ons bij beloning meer focus gaan leggen op het doel en daardoor niet meer ontspannen kunnen rondkijken, ook het vermijden van risico uit angst de beloning mis te lopen kan een rol spelen. Als we kijken naar het 2e deel van zijn verhaal, waarin werknemers van enkele creatieve bedrijven een hoeveelheid tijd krijgen om zonder financiële druk dingen te doen die ze leuk vinden, zien we dat deze gedachte bevestigd lijkt te worden.


Zinvol werk

Het werk wat gedaan wordt, moet zinvol zijn. Uit de mythologie kennen we wel de "Sisyphus kwelling" waar Sisyphus tot in eeuwigheid een rotsblok tegen een berg omhoog moest duwen, terwijl hij aangekomen bij de top telkens weer terugrolt. Het werk maakt niet de straf, maar de zinloosheid van het werk. Als mensen werk moeten doen dat als zinloos wordt ervaren zal men heel snel gedemotiveerd worden. Andersom zullen mensen bij zinvol werk heel gemotiveerd worden. Een goed voorbeeld en gelijk het bewijs zien we dagelijks in de vorm van vrijwilligerswerk. Vrijwilligers doen het werk vrijwillig en vaak kost het hen zelfs geld, maar ze doen het omdat het zinvol is, omdat het werk anders niet gedaan zou worden, omdat anderen ermee geholpen worden. Als mensen zelfs zinvol werk willen doen zonder beloning, dan is dat dus een hele grote motiverende factor.


Uitdaging

Zoals we in het stukje vrije tijd kunnen zien, geeft uitdaging veel voldoening. Weer in hetzelfde stukje film zien we het voorbeeld van het vouwen van de origami, waarbij de proefpersonen met een onvolledige handleiding, dus grotere uitdaging, meer tevreden zijn over hun prestatie.


Ownership

Hier wordt de engelse tekst "ownership" gebruikt omdat ik nog geen goede nederlandse term weet die de lading dekt. De kern van de boodschap is te vinden in het principe van de lopende band en de relatie tussen de gedachtes van Adam Smith en Karl Marx. Aan de ene kant kan je door arbeidsdeling de productiviteit verhogen, omdat werknemer slechts voor een eenvoudige taak hoeven te worden opgeleid en zij de focus kunnen leggen op die taak en zo die taak tot in perfectie in een hoge snelheid kunnen uitvoeren. Aan de andere kant voelen deze werknemers geen "ownership" meer voor het eindproduct, ze vervreemden van het product, hun taak wordt iets abstracts en ze worden minder gelukkig (volgens Karl Marx).
Tegenwoordig kijken we wat genuanceerd aan tegen de stelling van Kar Marx, omdat producten complexer en groter zijn geworden waardoor het voor een individu niet meer mogelijk is om zich te maker van het product te voelen. Hiervoor in de plaats komt wel het groepsgevoel. (zie hieronder)
Maar er zijn nu ook bedrijven, waarbij de producten wel gemaakt worden door één persoon of een klein team. Deze man of vrouw zal als hij het door hem geproduceerde product ergens ziet, reageren met: "Daar staat mijn ..X ding". Ze zijn trots op de eigen prestatie, trots op het product, trots op het bedrijf.


Groepsgevoel

Een alternatief voor het persoonlijke ownership is het groepsgevoel. Als je onderdeel uitmaakt van een bepaald team en samen een bepaald product maakt of een andere prestatie levert, heb je te maken met het groepsgevoel. Je wordt een deel van een team en je kan individueel trots zijn om de prestatie van het geheel. Een mooi voorbeeld hiervan zien we in de voetbalsport. Zelfs spelers die geen bal hebben geraakt of spelers die de hele wedstrijd op de bank hebben gezeten, delen mee in de totale vreugde van de overwinning of het verdriet van het verlies.
Een onderzoek door Universiteit of Queensland toont het belang van dit gevoel aan.


Zelfstandigheid

Bij zelfstandigheid moet u ook denken aan vrijheid. Werknemers krijgen hierbij een bepaalde taak en de vrijheid om zelf te bepalen hoe en wanneer ze de taak uitvoeren, mits hij maar op een bepaald moment klaar is en voldoet aan een bepaalde kwaliteitseis. Dit doet denken aan de projectmanager. Werknemers die taakgericht werken in plaats van zichzelf tegen een bepaald uurtarief beschikbaar stellen zijn meestal meer productief.


Bonussen

Als we het nieuws volgen over directeuren van banken, grote woningcoöperaties, en andere instellingen waar veel geld rond gaat. Zien we dat het binnen halen van grote hoeveelheden geld een doel op zichzelf kan worden waardoor de inzet voor het bedrijf op de achtergrond kan raken of waarbij het eigen doel zelf nagestreefd wordt ten koste van het belang van het bedrijf of de klanten. Deze mensen zijn wel gemotiveerd, maar niet voor het doel waar ze voor zijn aangesteld.


Conclusie

Na bovenstaande gelezen te hebben, kunnen we dus concluderen dat mensen geen machines zijn die presteren omdat we er brandstof/ financiële beloning tegenover zetten. Natuurlijk is er een financiële beloning nodig, maar dit is voor de meesten niet de enige of de belangrijkste motivatie. Mensen presteren omdat ze zinvol werk willen doen, omdat ze waardering willen, omdat ze uitdaging willen, omdat ze zich maker willen voelen van het eindproduct, omdat ze trots willen zijn op hun prestatie, omdat ze trots willen zijn op het eindproduct. Tegelijk kan een financiële beloning afbreuk doen aan de motivatie en de productiviteit. Afhankelijk van het type werk en het bedrijf zal nagedacht moeten worden welke motivatiefactoren ingezet kunnen worden motivatie te verhogen.


Verantwoording

Voor de gedachtes op deze pagina is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: