THIDEE.NL

Opvallende, leerzame en inspirerende onderwerpen uit onze wereld

blauwwater

Thidee over slavernij door de tijd.


Tijdens de jaarlijkse zwarte Pieten discussie worden we herinnerd aan onze rol in de slavenhandel en de slachtofferrol die sommige donkere mensen claimen. Met alle respect voor datgene wat sommige voorouders meegemaakt kunnen hebben, maar het geeft een te beperkt beeld van de slavernij.

Helaas beperkt de slavernij zich niet tot die periode en tot die specifieke bevolkingsgroep. Het is iets van alle tijden en van toepassing op alle bevolkingsgroepen en rassen.



Slavernij in de Bijbel

Voor de Christenen is het eenvoudig om de bijbel hierop na te slaan, voor de anderen geef ik hieronder een toelichting.

4000 jaar geleden, in Genesis 17 wordt gesproken over Abraham, de stamvader van het Joodse Volk, bij de beschrijvingen wordt het begrip "slaaf" als heel normaal aangehaald. De slaaf moest net als de normale Joden besneden worden, zodat hij recht had op dezelfde relatie met God als de Joden. In dit hoofdstuk zijn de slaven in de ogen van God dus gelijk aan de Joden, een heel modern begrip. Overigens gaat het hier dus om de besnijdenis van mannen niet over vrouwen.

3500 jaar geleden, in Exodus wordt wetten gegeven aan het Joodse volk dat net uit Egypte gevlucht was, hierin werd vastgelegd dat de slaaf mee mocht eten met het brood op de Joodse Pascha viering. Andere niet Joden, ook de ingehuurde arbeiders, mochten dit niet.  Maar er zijn ook wel wat opvallende zaken in deze wetten:

  • (Leviticus 25:44) Slavernij is geen probleem zolang je de slaven bij andere volkeren vandaan haalt.
  • (Exodus 21:7) Dochters kunnen als slaaf worden verkocht maar alleen aan Joden, de koper moet haar vrijlaten als hij haar niet leuk vindt. Als de koper haar aan zijn zoon geeft, moet hij haar als zijn dochter beschouwen.
  • (Exodus 21:4) Wanneer een slaaf kinderen krijgt bij een slavin die hij van de meester heeft gekregen, dan zijn die kinderen het bezit van de meester.
  • (Exodus 21:20-21) Afranselen is geoorloofd zolang er geen doden bij vallen.
  • (Exodus 21:2-5) Mannelijke Hebreeuwse slaven die met hun vrouw slaaf zijn geworden kunnen na 6 jaar dienst vrijkomen met hun vrouw. Maar als ze als vrijgezel zijn binnengekomen en een vrouw van de meester hebben gekregen, moeten ze een keuze maken tussen hun gezin of de vrijheid. Vrouwelijke slaven bleven altijd slaaf.
  • (Exodus 21:6) Kiest de slaaf voor zijn gezin (vrouw die hij heeft gekregen van de meester + kinderen) dan krijgt hij een gat in zijn oor om duidelijk te maken dat hij voor altijd slaaf is.
  • (Exodus 21:32) Als een slaaf wordt gedood moet zijn meester worden betaald.

Het zijn dus pogingen om de rechten van slaven en hun meesters binnen de toenmalige heersende cultuur vast te leggen.

2000 jaar geleden, in Lukas, zien we dat er nog steeds geen probleem is met slavernij en lijfstraffen.


Slavernij in het oude Rome

Met de veroveringen van Rome groeide ook welvaart en de slavernij. Het is een klassieke relatie, mensen met macht worden rijker ten koste van anderen. De hoeveelheid huisslaven bij rijke families namen ook toe tot soms tientallen, terwijl ook in bijvoorbeeld in de mijnen veel werk door slaven werd gedaan. Zie ook wikipedia.

Vanuit het Noorden van Europa, dat tenslotte ook veroverd was, werden ook veel slaven aangevoerd. Bovendien konden ook Romeinen zelf door bijzodere omstandigheden slaaf worden.


Slavernij in Afrika

Slavernij in Afrika bestond al voordat de blanken er kwamen om ze te kopen. Je kon als Afrikaan slaaf worden door het verliezen van een strijd, omdat je een schuld niet kon betalen of omdat je veroordeeld werd. Toen de blanken kwamen ontstond er wel meer handel in de slaven en werden er ook meer rooftochten opgezet om mensen te vangen en tot slaaf te maken. Het waren tenslotte de negers die andere negers als slaaf verkochten. Alleen de negers hadden onderling nog wel het gevoel van gelijkwaardigheid met elkaar. Het was het gevoel van winnaars en verliezers.  Het verschil is met de blanken is dat deze de negerslaven zagen als een ondergeschikt volk. Maar de koloniale blanken beperkten zich met dit superioriteitsgevoel niet tot de negers, op andere rassen werd ook neergekeken. Het is het bekende psychologische gegeven dat succesvolle mensen denken dat ze beter zijn dan anderen.


Slavernij in China

De periode 2200 tot771 v.Chr. wordt door de Marxistische historici in China beschreven als een slavenhoudersmaatschappij. Deze duurde voort tijdes de Xia, de Shang en de westelijke Zhou-dynastie. Het gaat hier niet om het houden van individuele slaven, maar het hele volk leefde als slaaf voor de heersers.


Slavernij in het Oude Europa

Het oosten van Europa werd bevolkt door de Slavische volken ook wel "Slaven" genoemd. Het is geen toeval dat deze hetzelfde is als het begrip "slaven" in dit artikel. In de periode voor 1300 werden heel veel Slavische mensen ingezet als slaven, vandaar dat de naam van deze bevolkinsgroep synoniem werd voor het begrip.


Slavernij in Brazilië

In Brazilië kwamen met de slavenhandel slaven uit verschillende delen van Afrika, maar bijvoorbeeld ook zigeuners uit Portugal.


Slavernij in Japan

Hoe lang de slavernij in Japan bestond weten we niet, maar er zijn verhalen uit de periode tussen 1500 en 1600 waarin gesproken wordt over verschillende soorten, piraterij en slavenhandel, we mogen er dus vanuit gaan dat dit voor die periode ook heel normaal was.


Slavernij overal en altijd

Na dit korte overzicht kunnen we dus wel concluderen dat slavernij iets is van alle tijden, alle tijden en alle rassen met mogelijk hier en daar wat positieve periodes in bepaalde gebieden.


Link tussen bootvluchtelingen en de oude slavernij

Op de site van Livius wordt de link tussen de boorvluchtelingen en de oude slavernij gelegd, maar dit kan je net zo goed toepassen op de relatie tussen onze westerse maatschappij en de slavernij en onderbetaalde arbeid in armere landen: Slavernij en uitbuiting lijkt een noodzakelijke economische factor om onze huidige levensstandaard overeind te houden. Een idee dat overigens jaren wordt vastgehouden en telkens opnieuw wordt aangehaald, maar dat absoluut niet waar is. Als we zorgen voor het verhogen van de welvaart in armere landen, wordt de hele wereld daar beter van. 


Slavernij in de moderne tijd

Tegenwoordig is er een gevoel dat slavernij niet meer kan. In allerlei landen is het afgeschaft en door de wet verboden, maar helaas is er momenteel meer slavernij dan ooit tevoren.  Lees verder op Moderne slavernij.



Help slavernij bestrijden